KNOV Winkelmandje (0) Menu

Beperkte gezondheidsvaardigheden

Gepubliceerd: 16 februari 2018, laatste update: 16 februari 2018

Handreiking en andere hulpmiddelen

Een betere communicatie met laaggeletterden en mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden begint met het herkennen van de signalen. De handreiking 'Beperkte gezondheidsvaardigheden en laaggeletterdheid' heeft als doel meer bewustwording bij zorgverleners te creëren. De handreiking biedt handvatten om de communicatie met vrouwen met beperkte gezondheidsvaardigheden te verbeteren en hen te stimuleren om hun taalvaardigheid te verbeteren.

De bijbehorende praktijkkaart biedt tips tijdens het spreekuur en heeft de functie om het signaleren van laaggeletterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden makkelijker te maken.
Gebruik de KNOV- Powerpointpresentatie voor de bespreking van beperkte gezondheidsvaardigheden binnen uw VSV.

Voorlichtingsmateriaal voor laaggeletterden moet aan bepaalde criteria voldoen. Het taalgebruik moet eenvoudig zijn en de informatiedichtheid laag. Het beeldmateriaal moet concreet zijn en ondersteunend aan de bijbehorende tekst. Veel voorlichtingsfolders voldoen niet aan deze criteria. Kijk voor meer informatie over eenvoudig voorlichtingsmateriaal op de website van Pharos.

Beperkte gezondheidsvaardigheden en laaggeletterdheid

De begrippen laaggeletterdheid en gezondheidsvaardigheden worden soms door elkaar gebruikt. Laaggeletterdheid is een belangrijk aanwijzing voor beperkte gezondheidsvaardigheden. Beperkte gezondheidsvaardigheden hangen vaak samen met een laag opleidingsniveau en een lage sociaaleconomische status. Volgens de WHO is laaggeletterdheid een belangrijke oorzaak van gezondheidsverschillen.

2,5 miljoen mensen in Nederland zijn laaggeletterd. Zij hebben moeite met lezen, schrijven en rekenen. Laaggeletterdheid is vaak een gevolg van een samenloop van factoren; er is niet één specifieke oorzaak aan te wijzen. Mensen kampen met een gevoel van schaamte, waardoor zij hun taalachterstand niet bespreken en verbergen. Hierdoor is het lastig om laaggeletterdheid te signaleren.

29% van de Nederlandse bevolking heeft beperkte gezondheidsvaardigheden. Van de laagst opgeleiden heeft zelfs 94% beperkte gezondheidsvaardigheden. Gezondheidsvaardigheden vormen de basis van een gezonde leefstijl en het beter benutten van gezondheidsadviezen en gezondheidszorg. Gezondheidsvaardig zijn, betekent dat iemand in staat is:

informatie te verkrijgen, begrijpen en toe te passen, in staat is om klachten te verwoorden en gezondheidsadviezen op te volgen.

In het dagelijks leven hebben mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden en/of laaggeletterdheid moeite met:

  • de weg vinden in de zorg
  • klachten adequaat en in chronologische volgorde benoemen
  • uitleg en adviezen begrijpen en in praktijk brengen
  • folders, websites, formulieren, bijsluiters begrijpen
  • gesprekken met zorgverleners voeren
  • zoeken op het internet (digitale vaardigheden)
  • (uitnodigings)brieven en mails begrijpen
  • medicijnen op de juiste manier innemen
  • eigen doelen stellen, leven (re)organiseren, zelfmanagement

Meer informatie over beperkte gezondheidsvaardigheden en laaggeletterdheid, staan in de factsheet van Pharos

Gezondheidsvaardigheden, gezondheid en gezondheidszorg

Vrouwen met beperkte gezondheidsvaardigheden hebben een beperkte kennis over hun lichaam, over zwangerschap en geboorte. Zij hebben gemiddeld een ongezondere leefstijl, hebben vaker gezondheidsklachten en maken meer gebruik van de gezondheidszorg.

Zwangere vrouwen met een migratieachtergrond maken minder gebruik van prenatale zorg en preventie, zoals foliumzuur. Zij komen gemiddeld later voor de eerste zwangerschapscontrole en maken minder gebruik van kraamzorg.
Laag opgeleide vrouwen hebben een hoger risico op slechtere zwangerschapsuitkomsten. Kortom: een belangrijke kwetsbare groep die extra aandacht verdiend.

Deel via:

  • Facebook
  • Twitter
  • E-mail

Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen

Beroepsorganisatie van en voor verloskundigen

Word lid