KNOV Winkelmandje (0) Menu

Kwetsbare zwangeren

Gepubliceerd: 16 februari 2018, laatste update: 16 februari 2018

Kwetsbare zwangeren hebben te maken met moeilijke omstandigheden als individu én als groep, onder andere door:

  • weinig opleiding
  • gebrek aan een voldoende en stabiel inkomen
  • verre van ideale woonomstandigheden
  • een meer geïsoleerd leven in een competitieve samenleving
  • met sterk wisselende kennis en/of vaardigheden rond hun eigen gezondheid
  • gebrek aan kennis aan hoe te handelen als zorg nodig is

Deze vrouwen lopen daarom het meest risico op problemen rond zwangerschap en geboorte. Alleen met een gecoördineerde, multidisciplinaire inzet van sociaalmaatschappelijke zorg en geboortezorg samen kunnen we deze risico´s voor zijn of verminderen. Ondersteuning en landelijke afstemming van een regionaal VSV breed beleid draagt bij aan integrale geboortezorg aan kwetsbare zwangeren[1].

Handreiking kwetsbare zwangeren

In 2016 en 2017 heeft een multidisciplinaire werkgroep de 'Handreiking Kwetsbare Zwangeren. Deel 1: Stappenplan voor netwerkvorming vanuit het VSV' ontwikkeld.

Deze handreiking is een praktijkgerichte aanpak wat zorgverleners in de eigen regio kunnen doen voor de groep kwetsbare zwangeren. Zoals:

  • het in kaart brengen van het probleem aan de hand van de lokale gegevens en het betrekken van de zwangere zelf
  • het overtuigen van alle relevante partijen, zowel uitvoerenden in zorg als beleidsmakers
  • respectvolle samenwerking op wijkniveau kan leiden tot een gezonde toekomst voor deze groep aanstaande moeders en kinderen

Deze handreiking wordt in 2017 en 2018 geïmplementeerd bij vier VSV's. De KNOV biedt ondersteuning aan VSV's, omdat de werkgroep vindt dat aandacht nodig is voor de implementatie van zorgpaden voor kwetsbare zwangeren. Een vervolg handreiking kwetsbare zwangeren is in voorbereiding.

Actieprogramma Kansrijke Start

Op 12 september 2018 heeft Minister Hugo de Jonge van VWS het programma Kansrijke Start gelanceerd. De gezondheid van een kind in de 'duizend dagen' voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen op latere leeftijd.

Met het actieprogramma wil dit kabinet investeren in een kansrijke start voor zoveel mogelijk kinderen. Verloskundigen spelen een cruciale rol in de eerste duizend dagen van een kind.

De KNOV bouwt graag voort op de plannen van het Ministerie en gaan, samen met lokale partijen die rond zwangerschap en geboorte een rol spelen, aan de slag om meer kinderen een Kansrijke Start te geven.

Rapport een goed begin

In 2008 bleek dat in Nederland de babysterfte relatief hoog was (in vergelijking met andere Europese landen), daarom is de Stuurgroep Zwangerschap en geboorte[2] ingesteld. Deze bracht in 2009 een advies uit over de inrichting van de zorg rond zwangerschap en geboorte in Nederland. Dit advies is vastgelegd in het rapport 'Een goed begin'.

In 2015 heeft de IGZ een landelijk vervolgonderzoek gehouden[3] onder VSV's naar de voorgang van de adviezen uit 'Een goed begin'. De inspectie concludeert dat VSV's een groot aantal adviezen uit het rapport met veel inzet hebben opgepakt, maar ook dat veel VSV's het gezamenlijk beleid voor de zorg voor zwangeren in achterstandssituaties nog wel definitief moeten invoeren. Het IGZ stelt dat de samenwerking tussen zorgverleners en gemeentelijke diensten voor welzijn en maatschappelijke zorg onmisbaar is voor optimale zorg aan kwetsbare zwangeren. Zij noemt het KNOV-project Kwetsbare Zwangeren dan ook expliciet als een van de initiatieven die bijdraagt aan de samenwerking tussen zorgverleners

KNOV Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld

Op 1 juli 2013 is de Wet Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling ingegaan. De KNOV heeft sinds 2007 een eigen meldcode. De KNOV-Meldcode 'Kindermishandeling en huiselijk geweld' heeft als doel een bijdrage te leveren aan de kwaliteit en effectiviteit van de signalering en aanpak van kindermishandeling, door verloskundigen. De KNOV meldcode is in oktober 2012 herzien en aangepast aan de wettelijke voorschriften. De KNOV-meldcode 'Kindermishandeling en huiselijk geweld' geldt als richtlijn voor het professionele handelen in complexe en gevoelige situaties rondom (een vermoeden van) kindermishandeling. De meldcode verwacht dat verloskundigen in staat zijn signalen te herkennen als mogelijke aanwijzingen voor kindermishandeling.

Voetnoten

[1] Zorgstandaard Integrale Geboortezorg. Versie 1.1, opgesteld door Expertgroep Zorgstandaard Integrale Geboortezorg, Aanpassingen tijdelijke expertcommissie Adviescommissie Kwaliteit Zorginstituut Nederland. Utrecht: CPZ , 28 juni 2016. P. 46.

[2] De Stuurgroep zwangerschap en geboorte heeft samen met vertegenwoordigers van cliënten, beroepsgroepen, verzekeraars en relevante koepelorganisaties aan dit advies gewerkt.

[3] Thematisch toezicht geboortezorg: afsluitend onderzoek naar de invoering van de normen van 'Een goed begin'. Utrecht: Inspectie voor de Gezondheidzorg, maart 2016.

Deel via:

  • Facebook
  • Twitter
  • E-mail

Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen

Beroepsorganisatie van en voor verloskundigen

Word lid