KNOV Winkelmandje (0) Menu

Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT)

Gepubliceerd: 09 oktober 2013, laatste update: 06 april 2017

Stand van zaken NIPT

De NIPT (Niet Invasieve Prenatale Test) is een test om foetaal DNA uit maternaal bloed te screenen op het syndroom van Down (trisomie 2), Edward (trisomie 18 en Patau (trisomie 13). De NIPT valt onder de prenatale screeningstesten waarvoor een vergunning nodig is van de Gezondheidsraad in het kader van de Wet op het BevolkingsOnderzoek (WBO).

Beschikbaarheid NIPT
Per 1 april 2017 komt NIPT beschikbaar als eerste test voor zwangeren in Nederland. Maar nog steeds in studieverband. De zogenaamde TRIDENT-2 studie. De TRIDENT studie is een Nederlandse studie voor de evaluatie van de Niet Invasieve Prenatale Test. NIPT wordt uitgevoerd in de acht Universitair Medische Centra in Nederland door het NIPT consortium. TRIDENT staat voor 'Trial by Dutch laboratories for Evaluation of Non-Invasive Prenatal Testing'. Doel van de studie is nagaan hoe we in Nederland kunnen komen tot een zo goed mogelijke inrichting van het aanbod van NIPT, en tot de uitvoering daarvan in de dagelijkse praktijk. Alle stappen, van de counseling aan zwangere vrouwen en de test die gedaan wordt in het laboratorium tot aan het vervolgbeleid zullen worden bekeken. Daarnaast zijn de onderzoekers geïnteresseerd in de keuzes die de vrouwen (en hun partners) maken en welke overwegingen daarbij een rol spelen.

Dat betekent dat de NIPT in Nederland beschikbaar wordt als eerste test. Elke zwangere heeft dan vroeg in de zwangerschap 3 keuzemogelijkheden met betrekking tot prenatale screening:

  1. De zwangere kan besluiten geen test te doen
  2. De zwangere kan besluiten de combinatietest te doen (eventueel een NIPT of invasieve diagnostiek bij een verhoogde kans)
  3. De zwangere kiest voor NIPT als eerste test.

Tot 1 april 2017 is NIPT enkel nog beschikbaar binnen de TRIDENT-1-studie en wordt aangeboden aan zwangere vrouwen bij wie uit de combinatietest een verhoogd risico op trisomie 13, 18 of 21 is gebleken. Kiezen voor NIPT in het kader van de TRIDENT-2 studie is pas mogelijk vanaf 1 april 2017.

NIPT binnen TRIDENT-studie
De NIPT wordt aangeboden binnen de TRIDENT studie. Doel van de studie is dat we op deze manier in Nederland tot een zo goed mogelijke inrichting kunnen komen van het toekomstige aanbod van NIPT, en van de uitvoering daarvan in de dagelijkse praktijk. Na afloop van de studie kan advies worden gegeven over de verdere invoering van NIPT in Nederland. De NIPT geeft geen 100% zekerheid en kan de invasieve diagnostiek vlokkentest of vruchtwaterpunctie niet geheel vervangen. Van de ruim 3000 vrouwen die in het eerste jaar van de TRIDENT-studie hebben gekozen kregen 103 vrouwen een positieve uitslag. Bij 9 vrouwen bleek de uitslag fout positief te zijn.

Discussie ethisch vraagstuk
De aankondiging van Schippers om de NIPT als eerste test aan te bieden, maakt dat de discussie rond de ethische vraagstukken oplaait. Bredere invoering zou kunnen leiden tot een lagere drempel om voor screening te kiezen. De KNOV is van mening dat prenatale screening en diagnostiek niet bedoeld is om te voorkomen dat er kinderen worden geboren met een aangeboren afwijking. Het doel van de testen is het informeren van zwangeren met ruimte en respect voor haar keuzes. Het aanbod van de combinatietest in 2007 had hetzelfde debat tot gevolg.

Combinatietest in Nederland
In Nederland kiest ongeveer 28% van de zwangeren voor de combinatietest. Dit is een lager percentage dan in andere landen. Hiervoor zijn verschillende verklaringen. In de omliggende landen behoort de combinatietest tot het standaardonderzoek. In Nederland kunnen zwangeren gebruik maken van prenatale screeningstesten mits er een counselingsgesprek heeft plaats gevonden. Tijdens dit gesprek worden ethische vraagstukken en de keuzevrijheid nadrukkelijk besproken. De betrouwbaarheid van de combinatietest, de eigen bijdrage en de afstand tot het onderzoek (zwangeren moeten er een aparte afspraak voor maken) spelen ook een rol. Het is niet te voorspellen welk percentage van de zwangeren gebruik gaat maken van de NIPTals deze voor iedere zwangere beschikbaar is.

Goed geïnformeerd & gelijke toegankelijkheid
De KNOV staat voor een goede counseling waardoor iedere zwangere een geïnformeerde keuze kan maken. Bij deze keuze staat 'het recht op weten' en 'het recht op niet weten' en de vrije keuze in handelingsopties centraal. Daarnaast is gelijke toegankelijkheid van zorg voor iedereen een grondwaarde van de KNOV. Er mag geen onderscheid in toegankelijkheid van onderzoeken zijn op basis van bijvoorbeeld: sociaal economische status, taalbarrière of kennis van het zorgaanbod.


Deel via:

  • Facebook
  • Twitter
  • E-mail

Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen

Beroepsorganisatie van en voor verloskundigen

Word lid

Contact

Bel 030 282 31 00* of mail info@knov.nl

Bereikbaar van ma t/m vrij 9.00-17.00 uur

*Per 1 oktober 2019 wijzigt dit telefoonnummer in: 030 369 09 00