Informatie

Laatste update: 14 juli 2022
Plaatsingsdatum: 27 februari 2022

Op deze pagina vind je informatie over en tussentijdse resultaten van het Geboortecentrum van de toekomst. 

De gehele zorg is in verandering. De zorgvraag neemt toe, maar de zorgcapaciteit neemt af. Het personeelstekort is zonder meer de grootste uitdaging in de zorg. Het zorglandschap gaat anders ingericht worden: slimmer, efficiënter en doelmatiger. Welke rol speelt de geboortezorg hierin? Dit project speelt in op de landelijke ontwikkelingen in de (geboorte)zorg. Waaronder het capaciteitsprobleem, concentratie van acute zorg, betaalbare zorg, toenemende werkdruk van verloskundigen en integrale geboortezorg. Hoe kunnen wij ons als verloskundigen profileren en onszelf versterken in de regio? Welke rol heeft een geboortecentrum, vrouwencentrum of een verloskundigenpost hierin? Welke zorg kan er vanuit een centrum vormgegeven worden? Welke zorg wenst de (toekomstige) zwangere/vrouw? Hoe dragen we positief bij aan een duurzame inzetbaarheid van verloskundigen? Dit zijn enkele vragen die een plek krijgen in dit project.    

De centra die we voor ogen hebben bieden:

  • Zorg voor laag en midden risico-cliënten, vormgegeven in geboortecentra, vrouwencentra, verloskundigenposten of variaties en/of combinaties hierin. 
  • Een omgeving waarin we krachten en kennis kunnen bundelen tijdens de preconceptionele, prenatale, natale en/of postnatale periode. Denk hierbij aan bijvoorbeeld specialisaties binnen de geboorte- en/of vrouwenzorg.  
  • Een omgeving waarin we goede samenwerking met andere medisch professionals vormgegeven of stimuleren.  
  • Ruimte voor innovatie (het centrum als proeftuin van innovaties) en substitutie van zorg.  
  • Specifiek voor geboortecentra: zwangeren de kans geven om onder begeleiding van een verloskundige te bevallen in een huiselijke omgeving in of buiten het ziekenhuis anders dan thuis (keuzevrijheid).  
  • Specifiek voor vrouwencentra: vrouwen in de fertiele levensfase een ‘continuïteit van plaats’ in het kader van preventieve zorg, empowerment en zelfmanagement.  
  • Specifiek voor verloskundigenposten: een plek waar acute (niet planbare) zorg geboden kan worden in de prenatale, natale en postnatale fase (met uitzondering van bevallingen).   . 

Het doel van het project

Aan het eind van dit project wordt een toolkit opgeleverd die KNOV-leden inspireert en ondersteunt bij het ontwikkelen van een toekomstbestendig regionaal centrum uitgaande van de visie van de KNOV. Met de uitkomsten van dit project - in de vorm van een toolkit - ondersteunen we op landelijk niveau de verloskundigen die een regionaal eerstelijns of anderhalvelijns centrum overwegen, concrete startplannen hebben, of willen uitbreiden.

De toolkit geeft verschillende opties

De toolkit maakt bewust van de keuzemogelijkheden, inspireert en stimuleert tot innovatief handelen en het (zelfstandig) ondernemerschap. Vanuit diverse startsituaties (mono en/of multidisciplinair) kan de verloskundige aan de slag met het (door)ontwikkelen van een regionaal geboortecentrum, vrouwencentrum of verloskundigenpost of variaties en/of combinaties hierin. De locatie van het centrum kan zowel losstaand, aanpalend als intern van het ziekenhuis zijn.  

Het project speelt in op ontwikkelingen in de (geboorte)zorg

Door te anticiperen op eerder omschreven ontwikkelingen in de (geboorte)zorg levert de KNOV via dit project een bijdrage aan de toekomstbestendigheid van de verloskundige zorgverlening. Het project heeft een actieve verbinding met de andere projecten die binnen de KNOV lopen of gestart worden. Denk daarbij aan triagewijzer, twinningantenataal CTG in de eerste lijn, capaciteitsproblematiek in de verloskunde, VR-bril, eHealth en VIL

Wil je meer informatie? 

Stuur gerust je vragen per e-mail naar: geboortecentrum@knov.nl.

  • Bij de start van het project is inzichtelijk gemaakt welke trends en ontwikkelingen er op macro- en mesoniveau zich afspelen in de gezondheidszorg en de te verwachten impact op de geboortezorg. De trends die de KNOV heeft vastgesteld zijn hierin als onderlegger meegenomen.

    Tegelijkertijd heeft bij de start van het project een bureau- en veldonderzoek plaatsgevonden. Voor het bureauonderzoek zijn vanuit de wensen/ het welzijn van vrouwen en verloskundigen, beschikbare geboortecijfers en relevante omgevingsfactoren, 24 (onderzoeks)rapporten geanalyseerd. De uitkomsten van deze analyse zijn meegenomen in een SWOT-geboortecentrum en hebben (mede) geleid tot de keuze voor een SWOT-vrouwencentrum. Voor het veldonderzoek zijn inspirerende centra bezocht in en buiten de geboortezorg. Alle bovenstaande uitkomsten zijn meegenomen in twee SWOT-analyses.

    Dit heeft geleid tot vier deelprojecten: 

    • Deelproject geboortecentrum 
    • Deelproject vrouwencentrum 
    • Deelproject verloskundigenpost  
    • Deelproject Concentratie van acute zorg
  • Inrichting van zorg

    Zorgaanbod

    Welke zorg kun je allemaal leveren vanuit een verloskundigenpraktijk of -centrum door een verloskundige of andere discipline? In onderstaand document is de inhoudelijke zorg vanuit een verloskundigenpraktijk of -centrum (geboortecentrum/vrouwencentrum/verloskundigenpost en/of combinaties/variaties hierop) inzichtelijk gemaakt. Hierbij is het onderscheid gemaakt in de zorg die geleverd wordt op basis van het beroepsprofiel van een verloskundige (tabel 1), de samenwerking met een huisarts, GGD of tweede lijn (tabel 2) en zorg die geleverd wordt door externe ketenpartners (tabel 3). 

    Door de mogelijke zorg vanuit een verloskundigenpraktijk of -centrum inzichtelijk te maken wordt er ingespeeld op landelijke ontwikkelingen waaronder het capaciteitsprobleem, concentratie van acute zorg, juiste zorg op de juiste plek, betaalbare zorg en integrale geboortezorg.

    Verdienmodellen  

    Volgt.

  • Definitie geboortecentrum   

    Een geboortecentrum is een ‘midwifery-managed’ bevallocatie anders dan thuis, waar laag (-en midden) risico zwangeren kunnen bevallen onder verantwoordelijkheid van een eerstelijns verloskundig professional. Het geboortecentrum heeft een huiselijke sfeer en inrichting, met daarbij faciliteiten die het fysiologisch verloop van de baring kunnen ondersteunen. Het geboortecentrum kan zowel intern, aanpalend of losstaand van het ziekenhuis staan. Het geboortecentrum kan in een vrouwencentrum worden ondergebracht.

    Met de werkgroep is bovenstaande definitie geformuleerd. De definitie is nog onder constructie.  

    Pilot  

    De pilot start met regio’s die een geboortecentrum willen oprichten, dan wel doorontwikkelen. Bij voorkeur losstaand en/of gericht op anderhalvelijnszorg. Mocht je hier in de regio over nadenken dan horen wij dit graag. Mailen kan naar: geboortecentrum@knov.nl   

    Ondersteunende documenten 

  • Definitie vrouwencentrum  

    Een verloskundig vrouwencentrum is een centrum voor vrouwenzorg in de periode tussen menstruatie en overgang. Het centrum biedt ‘continuïteit van plaats’ in de fertiele leeftijd van de vrouw. Het centrum kan faciliteren in enkele of alle aspecten van vrouwenzorg waarin preventie, empowerment en zelfmanagement centraal staan. De verloskundige en/of andere discipline/ketenpartner levert de vrouwenzorg. In een vrouwencentrum kan ook een geboortecentrum of een verloskundigenpost vormgegeven worden. 

    Met de werkgroep is bovenstaande definitie geformuleerd. De definitie is nog onder constructie.  

    Pilot  

    De pilot start met regio’s die een vrouwencentrum willen oprichten, dan wel door ontwikkelen. Mocht je hier in de regio over nadenken, dan horen wij dit graag. Mailen kan naar:  geboortecentrum@knov.nl  

    Ondersteunende documenten 

  • Definitie verloskundigenpost  

    Een verloskundigenpost is een omgeving waar laag (en –midden) risicocliënten met prenatale, natale en postnatale spoedklachten terecht kunnen. Met behulp van de Nederlandse Triagewijzer Verloskunde (NTV) vindt selectie en rangschikking van de ernst van klachten plaats en volgt op basis van de urgentie behandeling of doorverwijzing.  Een verloskundigenpost kan zowel in een vrouwencentrum als in een geboortecentrum worden ondergebracht.  

    Met de werkgroep is bovenstaande definitie geformuleerd. De definitie is nog onder constructie.  

    Pilot  

    De pilot start met regio’s die een verloskundigenpost willen oprichten. Mocht je hier in de regio over nadenken dan horen wij dit graag. Mailen kan naar: geboortecentrum@knov.nl 

    Ondersteunende documenten 

    Volgt.

  • Afgelopen decennium heeft in Nederland concentratie van zorg plaats gevonden, waaronder ook concentratie van acute verloskunde. Deze concentratie van acute verloskunde heeft geleid tot minder ziekenhuizen die 24/7 acute verloskunde aanbieden. Vanwege fusies en faillissementen van ziekenhuizen, maar ook door personeelstekorten. Met dit project willen we verloskundigen informatie en handvaten bieden wanneer concentratie van acute verloskunde (mogelijk) gaat plaatsvinden in hun regio. Dit doen we onder andere door te kijken naar noodzakelijke aanpassingen en kansen. 

Lees ook

Nieuws

Overig

Meer Vakkennis & Wetenschap

Meer Werk & Organisatie

Oproepen

Agenda

Programma