Asielzoekers en statushouders

Laatste update: 09 november 2021
Plaatsingsdatum: 07 september 2021

Ketenrichtlijn geboortezorg asielzoekers

Onder regie van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) is in 2016 door verschillende partijen een herziene ketenrichtlijn gemaakt voor de verloskundige zorg aan zwangere asielzoekers. Hierin is opgenomen dat verloskundigen bij 34 weken zwangerschap een MRSA-screening uitvoeren bij de zwangere asielzoeker. 

  • Zwangere asielzoekers hebben vaak te maken met verloskundige zorg op meerdere plaatsen in Nederland. Dit komt door organisatorische overplaatsingen (COA) en verwijzingen (zorgverleners). De afstemming hiervan moet beter om dubbele zorg of hiaten in de zorg te voorkomen en continuïteit van de zorg te garanderen. 
    Ook voor statushouders is het soms lastig om ingang tot de juiste zorg te vinden. Het hebben van 'korte lijnen' tussen ketenpartners die gecontracteerd zijn voor de zorg op een COA-locatie blijkt een belangrijke factor voor het leveren van goede zwangerschapsbegeleiding en geboortezorg.  

    De zorg voor asielzoekers en statushouders wordt belemmerd door: 

    • een informatie- en kennishiaat over zwangerschap en baring 
    • een informatie- en kennishiaat over de organisatie van de geboortezorg 
    • de taalbarrière 
    • de beperkte financiële middelen 
    • de beperkte mogelijkheden in vervoer
  • Juist omdat de communicatie bij asielzoeker en statushouders moeilijk verloopt, is het goed om aandacht aan de overdracht te besteden. Door de versnelde afhandeling van de procedures voor asielzoekers, spreken zwangere statushouders onvoldoende Nederlands. Het is daarom lastig om in acute situaties en over intieme onderwerpen goed met de zwangere asielzoeker en statushouder te communiceren. Het is echter cruciaal dat een zorgverlener en patiënt elkaar goed begrijpen. Als een verloskundige een anderstalige cliënt tegenover zich heeft, zal zij inschatten of de taalbarrière het verlenen van adequate zorg in de weg staat. Zo ja, dan schakelt de verloskundige een tolk in. Dat kan een informele tolk zijn, maar soms is de inzet van een professionele tolk noodzakelijk om verantwoorde zorg te kunnen bieden. 

    Bij het maken van deze keus spelen allerlei afwegingen een rol. Het hangt af van het werkveld, de omstandigheden en van de zorgvraag. En natuurlijk van de wens van de cliënt. Wil die zelf iemand meenemen om te tolken en is deze persoon voldoende in staat om de klachten van de cliënt te verwoorden? De kwaliteitsnorm brengt dit soort afwegingen in kaart aan de hand van een aantal praktische vragen.  Dit helpt verloskundigen om gepast en doelmatig met tolkeninzet om te gaan. 

    Tolkenservice Global Talk 

    Via Global Talk/Tasnet heb je binnen een minuut (98% van de situaties) telefonisch contact met een tolk.De KNOV heeft een contract met Global Talk. Leden van de KNOV kunnen tegen een sterk gereduceerd tarief gebruik maken van tolkdiensten. Lees meer over de tarieven van Global Talk.

  • Voor voorlichting en informatievoorziening aan asielzoekers en cliënten met beperkte gezondheidsvaardigheden bestaat de website Zanzu. De website bevat informatie en voorlichting overanticonceptie, zwangerschap, geboorte en de kraamperiode. De site en teksten zijn gerealiseerd door Rutgers WPF en Pharos. Alle teksten op de website zijn ook te beluisteren in veertien verschillende talen en te gebruiken door geboortezorgverleners. 
    De KNOV ontwikkelde in 2018 de voorlichtingsfilm 'Zwanger in Nederland'. De film is bedoeld om verloskundigen te ondersteunen bij de voorlichting van asielzoekers en statushouders. Ook is het filmpje te gebruiken in de voorlichting en begeleiding van laaggeletterden. 
    In de voorlichtingsfilm wordt met animaties uitgelegd met welke disciplines een zwangere in Nederland te maken krijgt, zoals het verloop van consultgesprekken met de verloskundige en de ondersteuning van de kraamzorg. Daarnaast is in de film te zien welke afwegingen de zwangere voorafgaand aan de bevalling moet maken. De animatiefilm is voorgelegd aan laaggeletterden en statushouders. 
    De KNOV heeft naast ‘Zwanger in Nederland’ een reeks voorlichtingsfilms ontwikkeld. Verloskundigen kunnen de films gebruiken in de voorlichting tijdens het consult, zodat ze de inhoud direct kunnen toelichten aan de cliënt. De films zijn te vinden op deVerloskundige.nl.

  • Het KNOV-protocol 'Classificering van etniciteiten in de verloskundige zorg' is ontwikkeld om de classificering van etniciteiten eenduidiger te maken tussen zorgverleners.

Deze tekst is nog niet geactualiseerd naar de laatste stand van zaken of laatste wetenschappelijke inzichten.

Nieuws

Werkgroepen

Meer Vakkennis & Wetenschap

Meer Werk & Organisatie

Oproepen

Agenda

Programma