In 2025 zijn het protocol ‘Datering van de zwangerschap – versie 3.0’ en de kwaliteitsnorm ‘Foetale Echoscopische Parameters’ gepubliceerd. Deze documenten hangen met elkaar samen omdat zij inhoudelijk op enkele punten naar elkaar verwijzen. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) was hiervan de penvoerder. De KNOV heeft meegewerkt aan de kwaliteitsnorm ‘Foetale Echoscopische Parameters’, maar niet aan het protocol ‘Datering van de zwangerschap – versie 3.0’. Het bestuur heeft nu voor beide kwaliteitsdocumenten een besluit genomen over de autorisatie. De besluiten luiden als volgt:
Aanbevelingen protocol Datering van de zwangerschap – versie 3.0 gelden nu ook voor verloskundigen
Inhoud
De intensieve samenwerking tussen verloskundig hulpverleners in de eerste lijn, tweede lijn en perinatologische centra, vraagt om een eenduidige manier van zwangerschapsdatering. Hieronder wordt verstaan het betrouwbaar vaststellen van de zwangerschapsduur en daarmee de aterme datum. Het doel van het protocol 'Datering van de zwangerschap – versie 3.0' is het bewerkstelligen van een eenduidige manier van dateren van de zwangerschap, inclusief het hanteren van de hiervoor afgestemde referentiecurven. Het protocol verwijst in de eerste aanbeveling naar onderstaande kwaliteitsnorm Foetale Echoscopische Parameters. Het protocol is geubliceerd op de website van de NVOG.
Wat zijn de wijzigingen?
Een overzicht van de wijzigingen in dit protocol ten opzichte van het protocol uit 2018 vind je op de praktijkkaart onderaan de pagina of op de pagina Datering van de zwangerschap (NVOG-protocol).
Heroverweging bestuur
In een eerder besluit heeft het KNOV-bestuur vastgesteld geen goedkeuring te verlenen aan het protocol, omdat deze monodisciplinair is opgesteld en de KNOV niet als (mogelijk) autoriserende partij is benaderd. Dit principiële bezwaar blijft staan. Het bureau kreeg in de daaropvolgende periode vanuit leden en externen vragen over de status van het herziene protocol voor verloskundigen. Er was onduidelijkheid over welke aanbevelingen voor verloskundigen gelden bij het bepalen van de zwangerschapsduur.
Besluit bestuur na heroverweging
Het KNOV-bestuur heeft na deze signalen het besluit (her)overwogen en daarop besloten ‘Datering van de zwangerschap – versie 3.0’ alsnog te autoriseren. De aanbevelingen in het protocol gelden hiermee vanaf heden ook voor verloskundigen. Hiermee creëren we multidisciplinaire duidelijkheid en uniformiteit op het gebied van (verloskundige) echoscopie.
We hebben de NVOG geïnformeerd dat we uitzien naar een gezamenlijke en multidisciplinaire herziening van dit protocol in de toekomst.
Kwaliteitsnorm Foetale Echoscopische Parameters: voorwaardelijke autorisatie
Inhoud
De kwaliteitsnorm Foetale Echoscopische Parameters beschrijft voor de foetale echoscopische parameters welke referenties en methodieken gebruikt dienen te worden in Nederland. Deze norm verwijst naar het NVOG-protocol ‘Datering van de zwangerschap – versie 3.0’ voor kaders waarbinnen de parameters gebruikt mogen worden om de zwangerschapsduur te berekenen. De kwaliteitsnorm is gepubliceerd op de website van de NVOG.
Voor wie bedoeld?
De kwaliteitsnorm is bedoeld voor zorgverleners die echoscopisch onderzoek uitvoeren, waaronder echoscopisten, verloskundigen, artsen, gynaecologen. Daarnaast verwerken softwareleveranciers en echoapparatuur-leveranciers deze referenties en methodieken in hun systemen.
Voldoen aan de norm is nu nog afhankelijk van implementatie
Het bestuur stelt vast dat zij de uitgangspunten van deze norm kan onderschrijven. Tegelijkertijd is de realisatie daarvan in grote mate afhankelijk van de implementatie door de fabrikanten van echoapparatuur en bijbehorende software. Hierin ziet zij een uitdaging voor het werkveld voor de tijd dat dit nog niet is aangepast en geïmplementeerd. Feitelijk kunnen verloskundigen dan niet voldoen aan een norm die wel is geautoriseerd. Op basis hiervan is het bestuur tot onderstaande besluit en voorwaarden gekomen.
Besluit bestuur
Het KNOV-bestuur heeft de kwaliteitsnorm zorgvuldig beoordeeld vanuit het perspectief van de verloskundige (echoscopische) zorg en heeft besloten een voorwaardelijke autorisatie af te geven, met de volgende voorwaarden:
1. Een positieve uitvoeringstoets door de NVOG ter bevestiging dat de in de kwaliteitsnorm vastgestelde formules en aanbevelingen passen binnen de mogelijkheden van het werkveld.
2. Bevestiging dat de benodigde aanpassingen aan de leverancierszijde (echoapparatuur) zijn uitgevoerd conform deze kwaliteitsnorm, in overeenstemming met de in de norm beschreven implementatiewijze en termijn.
Op dit moment is daarmee in juridische, formele zin de kwaliteitsnorm nog niet geldig voor verloskundigen. Dit betekent dat verloskundigen hun huidige werkwijze met betrekking tot foetale echoscopische parameters kunnen handhaven. Wanneer bovenstaande voorwaarden zijn gerealiseerd, wordt de voorwaardelijke autorisatie omgezet in een formele en definitieve autorisatie. Daarover volgt op een later moment meer informatie.