De hielprik

Bij de hielprik wordt een klein krasje in de hiel van de baby gemaakt. Toestemming van de ouders is hiervoor nodig. Het druppeltje bloed wordt opgevangen en onderzocht. De hielprik wordt, net als de gehoortest, vroeg na de geboorte afgenomen (tussen 72 en 168 uur erna). De uitslag volgt na uiterlijk drie weken. De hielprik spoort een aantal ernstige aandoeningen op, waarvoor behandeling mogelijk is. Snelle opsporing kan schade aan de gezondheid voorkomen of beperken.

Wie doet de hielprik?
De hielprik wordt uitgevoerd door een medewerker van de thuiszorg of in sommige gevallen door een verloskundige. Als je baby in het ziekenhuis ligt, doet de verpleegkundige het.

Waarom de hielprik?
Sommige ziektes zijn niet behandelbaar. Toch is vroege opsporing zinvol, omdat ze met medicijnen of een dieet gedeeltelijk te genezen of vertragen zijn. Bijvoorbeeld bij een aandoening van de schildklier, een aandoening van de bijnier, een bloedziekte (sikkelcelziekte) en een aantal stofwisselingsziekten. Ze komen gelukkig niet vaak voor. De meeste van deze ziektes zijn erfelijk. De ouders weten dan door de hielprik bij hun baby dat ze drager zijn van de ziekte.

Uitbreiding aantal ziektes
Op 1 januari 2007 is de hielprikscreening uitgebreid met onderzoek van 3 naar 17 aandoeningen. Hiervan is tijdelijk de screening op één ziekte, tyrosinemie type 1, tijdelijk opgeschort geweest totdat er een betere test beschikbaar was. Deze screening is per 1 oktober 2008 weer in het programma opgenomen.

Cystic Fibrosis (CF) zit nog niet in het screeningsprogramma. CF komt voor bij één op de 4000 pasgeborenen in Nederland en is daarmee een van de meest voorkomende erfelijke aandoeningen. Op 1 januari 2008 is een pilot gestart met onderzoek naar Cystic Fibrosis (taaislijmziekte) via de hielprik, in de provincies Utrecht, Noord- Brabant, Gelderland en Limburg.

Meer voorlichting over de hielprik
Van je verloskundige krijg je de folder 'Hielprik bij pasgeborenen’. Dit gebeurt tijdens de laatste drie maanden van de zwangerschap, omdat ouders in de eerste dagen na de geboorte van hun kind meestal weinig tijd hebben om die informatie op te nemen.