Van interventie naar preventie: Veranderende vraag verloskundige zorg vraagt om andere aanpak

Utrecht, 13-09-2010

De zorg rondom zwangerschap en geboorte wordt steeds complexer. Dit vergt kwalitatief hoogwaardige verloskundige zorg op maat. Invulling hiervan vraagt enerzijds om versterking van preventie en anderzijds verbreding en verbetering van de verloskundige opleiding.

De KNOV heeft kennis genomen van het onderzoek door STAP naar de voorlichting aan zwangeren over alcoholgebruik. Het is algemeen bekend dat de voorlichting over alcohol in Nederland, maar ook daarbuiten, kan worden verbeterd. In dit kader is de KNOV ondermeer betrokken bij Europees overleg over het plaatsen van waarschuwingen op alcoholverpakkingen. Verder blijkt uit ander onderzoek dat alle betrokken zorgverleners tegen het principe aanlopen van “blame and shame”: vrouwen die al zwanger zijn moeten zich niet onnodig ongerust en schuldig voelen over het alcoholgebruik gedurende de eerste weken van zwangerschap waarin zij alcohol hebben genuttigd en niet wisten dat zij zwanger waren. Deze dimensie ontbreekt in het onderzoek.

Volgens de KNOV valt er veel meer winst te behalen door preventie in de fase waarin vrouwen zwanger willen worden, maar het nog niet zijn (de zogenaamde preconceptiefase). Tijdens die fase is goede voorlichting, onder andere over de risico’s en effecten van alcohol, van groot belang. Veel verloskundige praktijken hebben op dit moment al een kinderwensspreekuur en daar kan dit onderwerp ook worden besproken. In deze fase zullen mensen wellicht ook minder geneigd zijn sociaal wenselijke antwoorden over hun alcoholgebruik te geven en kunnen zij op tijd worden geïnformeerd over de gevolgen van alcohol voor en tijdens de zwangerschap. De verloskundige is goed voorbereid op het kinderwensspreekuur. Om het gebruik hiervan te optimaliseren vraagt dit echter ondermeer vaststelling van een tarief door de NZA en een plaats in de basisverzekering.

De KNOV is overigens van mening dat vroegsignalering door de verloskundige op meer gebieden heel belangrijk is, dat geldt voor alle psychosociale risicofactoren; niet alleen alcohol, maar ook bijvoorbeeld drugsgebruik, huiselijk geweld, depressies en mishandeling. Veranderen van dergelijke complexe situaties of van gedrag start met verloskundige begeleiding op maat. Daarbij is het gewenst dat er een verschuiving plaatsvindt met betrekking tot voorlichting en zorg van interventie naar preventie. De KNOV is zich bewust van de veranderende vraag die haar beroepsgroep op zich af ziet komen. Om goed op deze ontwikkeling aan te sluiten en ook in de toekomst kwalitatief hoogwaardige zorg te leveren, vraagt dit logischerwijs om een bredere, verbeterde en academische opleiding van verloskundigen. Deze wordt de komende tijd in samenwerking met de Verloskunde Academies ontwikkeld.

KNOV
De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) is de beroepsorganisatie van verloskundigen. Naast de directe belangenbehartiging van ongeveer 3000 verloskundigen zet de KNOV zich in voor de bevordering en de kwaliteit van de Nederlandse verloskundige zorg en de versterking van de positie van de verloskundige.

Noot voor de redactie, niet voor publicatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de afdeling Communicatie van de KNOV:
Bernadet Naber, telefoon: 06 – 222 57 023 en Monique Schers, telefoon 06 – 200 22 217.
E-mail: communicatie@knov.nl